Paleis het Loo is het lust- en jachtslot van stadhouder Willem III. Vanaf 1689 was Willem III tevens koning van Engeland en werd het paleis aan zijn nieuwe status aangepast en uitgebreid.
De architecten van het Loo waren Jacob Roman voor het exterieur en Daniël Marot voor het interieur. De Koning-stadhouder en zijn vrouw lieten prachtige tuinen aanleggen rondom het paleis. Deze zijn later veranderd, maar aan het einde van de 20e eeuw weer in oude glorie hersteld.
Na Willem III hebben hier nog vele stadhouders, koningen en koninginnen uit het geslacht Oranje-Nassau gewoond. Het paleis heeft onder hen grote veranderingen ondergaan, maar aan het einde van de vorige eeuw is het paleis toch grotendeels in de oude staat herstel.
Het Loo is ook wel bekend als Versailles van het Noorden. Een sober, calvinistisch en Hollandse (kleine) versie van het grote voorbeeld.

De grachtengordel van Amsterdam geniet grote bekendheid in de wereld. Toen het inwoneraantal van de stad vanaf het einde vanaf de 16e eeuw zeer sterk begon te groeien kwam er steeds meer vraag naar uitbreiding van de stad. Met andere woorden: Amsterdam barstte uit zijn voegen.Ter illustratie: de enorme toename van het inwoneraantal van ca. 30.000in 1570, via 60.000 in 1600, 140.000 in 1647, 200.000 in 1672 tot220.000 in 1720. Na dat laatste jaar zou de bevolkingsgroei vanAmsterdam stagneren en zelfs teruglopen (tot 180.000 in het begin vande 19e eeuw). In tegenstelling tot vroegere stadsuitbreidingen die eigenlijk min of meer lukraak geschieden, was hier sprake van een systematische aanpak. Om de oude stad heen werd een gordel van grachten gegraven: eerst de Herengracht, daarna de Keizersgracht en tenslotte de Prinsengracht. Het oppervlakte van de stad werd op deze manier sterk vergroot.

Vanaf 1613 werd het westelijke deel van de grachtengordel gerealiseerd, vanaf 1663 het oostelijke deel. Het oostelijke deel zou tot ver in de 19e eeuw deels onbebouwd blijven, daardoor was er veel ruimte voor groen en noemde men dit onbebouwde deel de Plantage.
Men is nu bezig met de nominatie van de Amsterdamse grachtengordel voor de lijst van werelderfgoed van UNESCO.

Overzichtsfoto

Rembrandt van Rijn is op deze website verkozen tot beste schilder van de Nederlanden in de 17e eeuw. Rembrandt was afkomstig uit Leiden, waar hij werd geboren als zoon van een molenaar.
Hij maakte de latijnse school af,  zijn vervolgstudie aan de universiteit van Leiden duurde echter maar enkele maanden.
Na een schildersopleiding te hebben gevolgd bij Jacob van Swanenburgh, vervolgde hij zijn opleiding bij de bekende Amsterdamse schilder Pieter Lastman. Na zijn opleiding vestigde hij zich met zijn vriend Jan Lievens in Leiden als schilder. In 1631 verhuisde hij naar Amsterdam, aangezien daar meer mogelijkheden waren. Rembrandt groeide uit de de beste schilder van de Amstelstad. Hij trouwde met de rijke Saskia Uylenburgh. De schilder verdiende weliswaar veel geld maar gaf ook ontzettend veel geld uit aan een nieuw huis en zijn kostbare verzamelingen.  Na de dood van Saskia ging het de schilder financieel snel bergafwaarts. Hij moest uiteindelijk zelfs al zijn bezittingen laten veilen. In 1645 kreeg hij een relatie met zijn bediende Hendrickje Stoffels. Die stierf echter ook weer enkele jaren laten, net als zijn enige zoon Titus.
De ooit zo beroemde schilder stierf arm en eenzaam in 1669. Ondanks zijn armoede bleef hij tot op het laatst schilderen. Rembrandt was niet alleen schilder maar eveneens een zeer goed etser en tekenaar. Zijn beroemdste werken zijn: De Nachtwacht (Rijksmuseum), Het joodse bruidje(Rijksmuseum), De staalmeesters (Rijksmuseum), De anatomische les van dokter Tulp (Rijksmuseum). Beroemd zijn ook zijn vele (zelf-)portretten en zijn religieuze schilderijen (met thematieken uit de Bijbel).

Het joodse bruidje

Rembrandt is door u verkozen tot de beste schilder uit de Gouden eeuw! Met 1/3 van de stemmen bezet de geboren Leidenaar ruimschoots de eerste plek. Rubens is met haast 1/5 van de stemmen een goede tweede. De derde plek is echter druk gevuld: Frans Hals, Jan Vermeer en Jan Breughel hebben de eer met ieder een kleine 10 %. Opvallend is dat de volksschilder Jacob Jordaens en Jan Steen weinig populariteit genieten met respectievelijk 2,7 en 2 %.
Hieronder de uitslag van de poll.

Wie is volgens u de beste Nederlandse schilder uit de 17e eeuw?

Rembrandt [32.2%]
Rubens [18.1%]
Frans Hals [8.7%]
Vermeer [8.7%]
Jan Brueghel [8.7%]
Van Dyck [6.7%]
Jacob van Ruysdael [6.0%]
staat hier niet bij: reageer in dit geval wel wie volgens u de beste is! [4.7%]
Jordaens [2.7%]
Steen [2.0%]
Carel Fabritius [0.7%]
Van Goyen [0.7%]
Stemmen: 149

De Westerkerk te Amsterdam behoort sinds de 17e eeuw tot de blikvangers van de stad.
  Vanaf het einde van de 16e eeuw groeide Amsterdam letterlijk uit zijn voegen, het bevolkingsaantal steeg van 30.000 in 1560 naar ruim 200.000 in de loop van de 17e eeuw.
De oude middeleeuwse stad werd omringd door de beroemde grachtengordel (Herengracht, Keizersgracht en Prinsengracht) en ook de bouw van kerken was nodig. Aangezien Amsterdam sinds de Alteratie in 1578 een calvinistische stad was, moesten de nieuw te bouwen kerken gebouwd worden voor de protestantse eredienst. Niet het altaar, maar het woord (vanaf de kansel), kwam centraal te staan.
Het calvinisme was overigens zeker niet de enige religie in Amsterdam. Er waren ook andere grote christelijke kerken, die oogluikend, soms genereus toegestaan werden. Niet alle kerken genoten de zelfde mate van vrijheid, dat is nog steeds te zien aan de kerken. Zo bouwden de lutheranen hun impossante koepelkerk en de joden hun monumentale synagoges, terwijl de katholieken, doopsgezinden en remonstranten hun toevlucht namen tot schuilkerken. Sommige schuilkerken zijn gelukkig bewaard gebleven: de katholieke schuilkerken Onze Lieve Heer op Zolder en eentje aan het begijnhof, de doopsgezinde schuilkerk Bij het Lam (aan de Singel) en de remonstrantse schuilkerk De Rode Hoed (nu in gebruik bij de studentenekklesia).
Het zijn echter de belangrijkste calvinstische kerken die het meest in het oog springend zijn: de Westerkerk, de Zuiderkerk, de Noorderkerk en de Oosterkerk. De eerste twee zijn zaalkerken met een grote toren, terwijl de derde en de vierde gebouwd zijn in de vorm van een Grieks kruis. Daarnaast namen de calvinisten ook de oude katholieke kerken over (Oude Kerk, Nieuwe Kerk, Nieuwezijds kapel).

De Westerkerk is van al deze nieuwgebouwde kerken het belangrijkst door haar afmetingen, monumentale architectuur en haar hoge toren (85 meter), bekroond door de keizerskroon (die ook het wapen van de stad Amsterdam bekroonde). In 1620 begon men onder leiding van stadsarchitect Hendrick de Keyser aan de bouw van de kerk, een jaar later overleed de architect en nam zijn zoon Pieter de leiding over. In 1631 werd de kerk in gebruik genomen, de toren zou echter pas in 1638 voltooid worden. Toen de kerk gereed was, had het de eer de grootste voor de protestantse eredienst gebouwde kerk op aarde te zijn!

De basiliek van Scherpenheuvel is een barokke koepelkerk en is sinds de 17e eeuw het belangrijkste bedevaartsoord van de Nederlanden. De basiliek is gebouwd op initiatief van de aartshertogen.

De geschiedenis van dit bedevaartsoord gaat terug tot de middeleeuwen, toen hier een Mariabeeld bij een grote, oude eik vereerd werd. In 1602 werd er voor de bedevaartgangers een houten kapel gebouwd, die reeds twee jaar later vervangen werd door een stenen kapel.

In de jaren daarna besloten de aartshertogen Albrecht en Isabella de kapel uit te bouwen tot een impossante koepelkerk in barokstijl. Voor de aartshertogen met hun contra-reformatie beleid, was deze plaats van groot religieus belang, wat wel blijkt uit hun vele schenkingen en bezoeken. Hun persoonlijke betrokkenheid blijkt ook uit de architect van de basiliek: Wenzel Coebergher, die tevens hofarchitect was. In 1627 werd de kerk ingewijd en sindsdien heeft Scherpenheuvel zich ontwikkeld tot het belangrijkste bedevaartoord in onze gwesten. Er wordt nog steeds een miraculeus Mariabeeld vereerd, dat echter niet hetzelfde is als dat in de middeleeuwen.

Terwijl in het protestantse Noorden de zogenaamde Hollands Clacissime tot bloei kwam ( Paleis op de Dam, Mauritshuis ), werd het Zuiden gedomineerd door de katholieke barok. De barok heeft zijn oorsprong in de 16e eeuw in Italie en verspreidde zich vandaar uit over katholiek Europa. In de 17e eeuw kwam deze stijl zodoende ook in de Zuidelijke Nederlanden tot bloei. Vooral de aartshertogen hebben bij hun streven om de katholieke religie weer tot bloei te brengen, ruimschoots gebruik gemaakt van de barok. Het kunst-potentieel in de zuidelijke gewesten werd zo in de barok aangewend voor de herleving van de moederkerk. Schilders als Rubens, Van Dyck, Jordaens en vele anderen werkten in deze stijl. Met name Rubens, zeker een van de grootste meesters van onze schilderkunst ooit, legde een enorme werklust aan de dag getuige de honderden schilderijen die van hem bewaard gebleven zijn.

Deze weelderige kunststijl heeft eveneens monumentale gebouwen achtergelaten. Als eerste denken we aan de barok in de religieuse architectuur ( de basiliek op de Scherpenheuvel, de Sint Carolus-Borromeuskerk in Antwerpen en de Sint-Michiels in Leuven om enkele van de bekendste voorbeelden te noemen). Maar ook in de profane architectuur werden enkele hoogstandjes gecreeerd, met de huizen aan de Grote Markt te Brussel als hoogtepunt.

De Grote Markt is een lust voor het oog, maar weinig pleinen in Europa kunnen met dit plein qua schoonheid concurreren! Behalve het Brabants-gotische stadhuis en daartegenover het neo-Brabants-gotische Broodhuis zijn alle huizen opgetrokken in een weelderige barokke stijl.

De geschiedenis van de Grote Markt leidt ons terug de 12e eeuw, toen hier na de drooglegging van een moeras een markt onstond. In de 13e eeuw werden de eerste huizen er gebouwd en in de 14e eeuw verrees er een fontijn. In het midden van de 15e eeuw begon met met de bouw van het stadhuis, dat zeker tot de mooiste van zijn soort behoord en wiens toren maar liefst 97 meter hoog is! In 1695 voerden de legers van Lodewijk XIV olv maarschalk Villeroy een soort van bombardement op de stad uit, waarbij de bebouwing rond de Grote Markt grotendeels vernietigd werd… De burgerij van Brussel zette echter zijn beste voetje voor en herbouwde de huizen aan de grote Markt mooier dan ooit tevoren!

Door zijn pracht en uniek karakter is de Grote Markt in 1998 op de lijst van UNESCO-werelderfgoed geplaatst.

Beste bezoekers van deze website,

Door de verandering van het systeem zijn de meeste afbeeldingen alleen nog maar misvormd zichtbaar. Als u op het artikel klikt (bijvoorbeeld d.m.v. het klikken op reactie toevoegen) wordt de agfbeelding wel weer helemaal zichtbaar.

Het stadhuis van Amsterdam, het huidige Paleis op de Dam, dat in de tweede helft van de 17e eeuw gebouwd is naar plannen van architect Jacon van Campen mag gelden als de bekroning van een lange traditie van het bouwen van monumentale stadhuizen. Deze traditie begon met de bouw van de grote gotische stadhuizen te Brugge, later gevolgd door de Brabants-gotische parels: de stadhuizen van Brussel, Leuven, Middelburg, Oudenaarde, Bergen. Een interessant voorbeeld van een indrukwekkend stadhuis is ook dat van Gent, dat deels gotisch, deels renaissancistisch is. Doch dit alles zou overtroffen worden in de 16e eeuwse wereldstad Antwerpen, het stadhuis dat hier in de 16e eeuw gebouwd werd, is het toppunt van onze 16e eeuwse renaissance. Toen Amsterdam echter in de 17e eeuw de positie van Antwerpen overnam en uitgroeide tot ‘s-werelds belangrijkste handelsstad, moest het wel komen tot een stadhuis dat alle voorgaande burgerlijke pracht moest overtreffen…

De zeventiende eeuw is voor de Nederlanden nogal dubbel geweest. Aan de ene kant de grote ontplooiing van de Noordelijke gewesten, anderzijds de bevestiging van de scheuring van Noord en Zuid en de daarmee in verband staande achteruitgang van de Zuidelijke Nederlanden. De achteruitgang van de Zuidelijke Nederlanden was vooral te wijten aan de oorlogvoering, de blokkade van de Schelde door de Republiek en de vreemde overheersing.

Desalnietemin was de 17e eeuw op het gebied van kunst voor de hele Nederlanden een periode van grote bloei.
Met name de schilderkunst beleefde in deze periode zijn toppunt. Nadat zich in de 15e eeuw in de Nederlanden een schilderkunst ontwikkeld had die tot de absolute top behoorde(Van Eyck, Van der Weyden, Van der Goes, Bosch) en die ook in de 16e eeuw vele grote meesters voortbracht(Brueghel, Van Scorel, Van Leyden en Matsys), kwam de 17e eeuw als een soort van bekroning op deze ontwikkeling. Wie kent ze niet, de grote meesters der Gouden Eeuw? De meesters van de Vlaamse barok? Naast universele grootheden als Rubens, Rembrandt en Vermeer, zijn nog vele andere grote meesters: Frans Hals, Jan Steen, Van Dyck, Jordaens, Van Goyen, Ruysdael, etc.
Doch ook op andere gebieden werden topprestaties geleverd: in de architectuur (Barok en Hollands classisime!), de tapijtweverij(Oudenaarde, Brussel, Delft),etc, etc.
In de volgende artikelen zullen de door mij geselecteerde top van de toen geleverde prestaties  aan bod komen.